نقد فیلم آشغال‌های دوست‌داشتنی

کافه سینما
جولای 21, 2019
بازدید : 40 بازدید

سینما هنری است به وسعت زندگی تمامی انسان‌ها، دیگر مرز جدا کردن انسان‌هایی که سینما در زندگی آن‌ها نقشی ندارد با کسانی که به‌صورت روزمره آثار سینمایی را مشاهده می‌کنند بسیار سخت است.

فیلم‌سازان نیز همواره در تلاش هستند جذابیت‌هایی را خلق کنند که خوشایند مخاطبان آن‌ها باشد و بتواند مخاطب بیشتری جذب نماید.

سوپر قهرمانان، مسائل جنسی، سوژه‌ای اجتماعی و البته مسائل سیاسی ازجمله این موضوعات هستند، آثار سینمایی یک جامعه به‌شدت بر روح و جسم مردم آن جامعه تأثیر خواهد داشت، به‌ عنوان‌مثال در ایران می‌توان به تأثیرات سیاسی بر مردم اشاره کرد، تقریباً در تمامی آثار سینمایی ایران رد پای سیاست را می‌توان مشاهده نمود، مسائلی که فیلم‌سازان از آن‌ها برای به سینما کشاندن مخاطب استفاده می‌کنند، شوخی‌های جنسی، کلمات رکیک و اشاره به خطوط قرمز سیاسی از مواردی هستند که به‌راحتی در آثار سینمایی دهه اخیر می‌توان دید.

محسن امیر یوسفی ازجمله فیلم‌سازان سینمای ایران است که در آثار خود اصول سینمایی را خوبی رعایت کرده است و وجه اشتراک تمامی آثار او توقیف شدن و اجازه پخش ندادن به آن‌هاست!

از مهم‌ترین اثر امیر یوسفی می‌توان تحت عنوان آشغال‌های دوست‌ داشتنی نام برد که سال‌ها از انتشار آن جلوگیری به عمل آمد، اجازه شرکت در جشنواره جهانی فیلم فجر از آن سلب شد و پس از اخذ مجوز نیز سینماهای حوزه هنری آن را تحریم کردند!

بااین‌حال این فیلم موردتوجه مخاطبان قرار گرفت که البته خود این حواشی نیز بی‌شک در جلب‌توجه مخاطبان سینما بی‌تأثیر نبوده است.

در مورد فیلم آشغال‌های دوست‌ داشتنی می‌توان به این نکته اشاره کرد که فیلم علیرغم سیاسی بودنش تا حد زیادی فراتر از سیاست ظاهر می‌شود.

در این فیلم به رفتارهای سیاسی جامعه نیز به زیرکی اشاره‌ شده است و درعین‌حال که فیلم به جناح خاصی تعلق ندارد رد باطن خود البته جناح‌های سیاسی را به چالش می‌کشد.

موضوع فیلم درباره خانمی مسن به نام منیر است که در بحبوحه جریانات سیاسی سال 88 دچار درگیری‌های خارجی و داخلی در خیال خود می‌شود.

منیر که به همراه دخترخاله‌اش سیما در خانه قدیمی خود زندگی می‌کند متوجه به صدا درآمدن درب خانه‌اش می‌شود، پس از باز کردن عده‌ی زیادی از معترضان به انتخابات سال 88 به داخل خانه او وارد می‌شوند و خود را از دید مأمورین امنیتی پنهان می‌کنند، پس‌ازاینکه قائله ختم می‌شود منیر متوجه علامتی که بر درب خانه‌اش ایجادشده است می‌شود، همسایه‌اش به او اطلاع می‌دهد که به دنبال ایجاد این علامت مأمورین امنیتی به خانه او وارد خواهند شد و خانه را جستجو خواهند کرد.

منیر هم که ترس سراپایش را فراگرفته است، دست به پاک‌سازی خانه می‌زند، در این میان او چهار قاب عکس را که بر طاقچه خانه است را وارد تخیلات خود می‌کند و از همه آن‌ها درخواست می‌کند تا موقعیت اشیا ممنوعه درون خانه را، یا به‌اصطلاح کارگردان اثر، آشغال‌ها را به او نشان دهند.

شخصیت‌های درون قاب دو پسر،برادر و همسر او هستند که در ادامه مهم‌ترین پیچ داستانی هنگامی شروع می‌شود که برادر منیر از گفتن جای اسلحه‌ای که در خانه او پنهان کرده است سرباز می‌زند، پس از کش‌ و قوس‌های فراوان جای اسلحه را می‌گوید، منیر سپس تمامی اشیا ممنوعه را به آشغالدانی سر کوچه می‌اندازد اما هنگامی متوجه می‌شود که آن علامت معنای دیگری داشته است که دیگر دیر شده و خبری از آشغال‌های دوست‌داشتنی او نیست.

امیر یوسفی در فیلمش اشاره به آشغال‌های دوست‌ داشتنی‌ای دارد که شاید بسیاری از آن‌ها سال‌ها در خانه هریک از ایرانیان بوده است که بارها و بارها از ترس قوانین نظام پنهان مانده است.

حالا قرار از است پس از گذشت سال‌ها این آشغال‌ها بیرون کشیده شوند، به شکلی که گویی در حال مرور کردن آن‌ها هستیم، اینکه این آشغال‌ها سال‌ها در خانه بسیاری از ایرانیان پنهان مانده است به شکل زیرکانه‌ای در این اثر به نمایش درآمده است که از بین رفتن آن‌ها درنهایت پیام خاصی را به‌ ظاهر به مخاطبین اثر منتقل می‌کند.

منیر در این اثر درواقع به‌ نوعی نقش هریک از مردمان ایران را بازی می‌کند که در دهه‌های مختلف دچار تحولات سیاسی شده‌اند و از آ تأثیر پذیرفته‌اند، این تحولات از کشف حجاب که هنوز منیر متولد نشده است را شامل می‌شود تا به فعالیت‌های سیاسی همچون انقلاب.

حال نکته‌ای که جای تأمل دارد این است که آیا کارگردان در به تصویر کشیدن این مفاهیم موفق عملکرده است یا خیر!

آشغال‌های دوست‌داشتنی به لحاظ فن بسیار خوش‌ساخت و دقیق است، جلوه‌های ویژه اثر بسیار قابل‌توجه است.

در این میان آشغال‌های دوست‌داشتنی مرا به یاد جمله‌ای ماندگار از روبر برسون، یکی از فیلم‌سازان مطرح تاریخ سینما انداخت، او درجایی گفته بود که از به کار گرفتن بازیگران مشهور و به اصلاح سوپراستار پرهیزکرده است.

خلاف این جمله را در آشغال‌های دوست‌داشتنی می‌توان به‌راحتی مشاهده کرد.

آشغال‌های دوست‌داشتنی نمایشگاهی از بازیگران مشهور سینمای ایران است، اکبر عبدی، صابر ابر، نگار جواهریان، شهاب حسینی، شیرین یزدان بخش، حبیب رضایی و هدیه تهرانی در جایگاه‌های اصلی اثر ایفای نقش کردند.

این در صورتی ست که بخش اصلی و مهم فیلم در یک لوکیشن خلاصه‌شده است و چهار بازیگر درون قاب تمامی بازی‌شان به همان قاب محدودشده است.

البته این‌یک معضل اساسی در سینمای ایران است که فیلم‌سازان برای فروش هرچه بیشتر خود در گیشه‌ها به آن متوسل می‌شوندآشغال‌های دوست‌ داشتنی نیز از این قائده مثتثنی نیست.

بازی شهاب حسینی که نقش محوری در بازی دارد مقداری ما را به یاد بازی او در جدایی نادر از سیمین و دیگر نقش‌های او می‌اندازد و بخش مهم و طواتنی فیلم نیز حول محور شخصیت او می‌گردد که مقداری نیز خسته‌کننده شده است و اثر از ریتم خود که در شروع فیلم به آن رسید خارج می‌شود.

سبک روایت و فرم اثر این‌چنین است که منیر در خیالات خود با تلویزیون و قاب‌های عکس در ارتباطات است، در سینمای ایران نسبتاً جدید، اما در سینمای جهان بارها و بارها به کار گرفته‌شده است.

ارتباط پیرزن و تلویزیون به بهترین شکل ممکن در مرثیه‌ای برای یک ررویابه تصویر کشده شده است، همچنین صحبت کردن شخصیت‌های درون قاب‌ها نیز به شکلی فانتزی در امیلی ساخته ژان پیر ژونت به نمایش عموم درآمده است؛ اما به‌کارگیری این فرم در سینمای ایران و به‌طور خاص در آشغال‌های دوست‌داشتنی با آن روایت بسیار قابل‌توجه از آب درآمده است.

آشغال‌های دوست‌ داشتنی پس از کسب مجوز اکران و قرار گرفتنش بر روی پرده‌های سینماها مورد استقبال چشمگیر مخاطبان سینمایی قرار گرفت و بسیاری از منتقدان برجسته زبان به تعریف و تمجید از این اثر گشودند که نشان از دیده شدن این اثر دارد.

به امید روزی که فیلم‌سازان ایرانی بتوانند به‌راحتی آثار سینمایی خود را تولید کنند و خود آن‌ها نیز به حساسیت‌های کشورمان توجه ویژه‌ای داشته باشند تا نظام جمهوری اسلامی نگران انتخاب سوژه‌ها توسط هنرمندان نباشد.

Like
امتیاز :
بدون رای!
دیدگاهتان را بنویسید

وب سایت هاتف سیستان و بلوچستان

عملکرد کدام یک از نمایندگان سیستان و بلوچستان در مجلس شورای اسلامی را قابل قبول می دانید؟

View Results

Loading ... Loading ...

وب سایت بانوک جوان